Dok je Enterprise D Kapetana Picarda (TNG) plovio svemirom kao pokretni bastion utopije, serija Star Trek: Deep Space Nine (DS9), emitovana paralelno s TNG-om (1993–1999), ponudila je oštar, neophodan kontrapunkt: realnost. DS9 nije bio o putovanju; bio je o životu na granici carstava, o moralnom kompromisu i o cijeni koju Federacija mora platiti da bi se održala.
Postavljen na svemirskoj stanici u orbiti oko planete Bajor, blizu tek otkrivene crvotočine (wormhole) koja vodi do udaljenog Gama Kvadranta, DS9 je promijenio pravila igre. Ovo je bila priča o ostajanju, o izgradnji doma u kaosu i suočavanju s neprijateljima koji nisu željeli samo asimilovati (Borg), već uništiti Federaciju.
Benjamin Sisko: Kapetan u sivoj zoni morala
Komandant (kasnije Kapetan) Benjamin Sisko (glumac: Avery Brooks) bio je potpuno drugačiji lider od svojih prethodnika. On nije bio samo oficir Zvjezdane flote; bio je udovac koji je sam odgajao sina, čovjek suočen s gubitkom i, što je najvažnije, religiozni simbol.
- Dilema lidera: Sisko je bio primoran da vodi Starfleet i Federaciju kroz najkrvaviji rat u njihovoj historiji – Rat s Dominijom. Za razliku od Picarda, Sisko je morao donositi kompromitirajuće odluke (uključujući moralno upitne manevre dezinformacija) koje su direktno narušavale etiku Federacije, ali su bile neophodne za opstanak.
- Emocionalno sidro: On je nosio teret rata, ali je istovremeno bio duhovno sidro za Bajorance, koji su ga smatrali Izaslanikom Proroka. Njegova borba da pomiri vojnu službu s ovom mističnom ulogom činila ga je izuzetno kompleksnim i ljudskim likom, daleko od Kirka i Picarda.
Rat s Dominijom: Početak kraja utopijskog sna
Otkriće crvotočine u prvoj epizodi DS9 otvorilo je put ne samo istraživanju, već i neizbježnom sukobu. Iza crvotočine se krilo Dominij – militarističko carstvo iz Gama Kvadranta, kojim vladaju Osnivači (Founders), promjenoliki entiteti koji preziru “čvrste oblike” i žele uspostaviti dominaciju.
Rat s Dominijom nije bio brzi sukob; bio je epski, dugotrajan, iscrpljujući galaktički rat koji je trajno promijenio karakter Federacije.
Epski opseg i savezi
- Dramatičan poredak: Dominij je u borbu uveo Jem’Hadare (genetski stvorene vojnike koji su zavisni o supstanci Ketracel-white za preživljavanje) i iskusne manipulatore Vorta. Kada su se Dominiju pridružili Kardasijansko carstvo i Breen, Federacija se našla na rubu poraza.
- Surova cijena mira: Da bi se Federacija spasila, Sisko je morao pristati na savezništvo sa svojim vječitim neprijateljima, Klingoncima (predvođenim Worfom, koji je prešao na DS9). Taj savez, zasnovan na nužnosti, pokazao je da su klasične ideološke podjele morale pasti pred prijetnjom totalnog uništenja.
Moralni kolaps
Rat je prisilio likove da pređu moralne granice koje Starfleet nikada nije smio preći. Najpoznatija Siskoova dilema je kada, uz Garakovu pomoć, mora lažirati dokaze kako bi uvukao neutralno Romulansko Carstvo u rat. Ta odluka, koja je koštala nevin život, spasila je Federaciju, ali je trajno narušila Siskoov moralni kompas.
DS9 je jedinstven jer je prikazao rat sa ogromnim žrtvama, političkom špijunažom i dubokim moralnim kolapsom. Rat se nije rješavao herojskim potezima, već iscrpljivanjem, diplomatskim spletkama i žrtvovanjem ideala.
Elim Garak: Ličnost u ogledalu laži
Jedan lik je, međutim, apsolutno definisao moralnu sivu zonu Deep Space Nine: Elim Garak (glumac: Andrew Robinson).
Garak je Kardasijanac, vlasnik male krojačke radnje na stanici, koji sebe skromno opisuje kao “jednostavnog krojača.” U stvarnosti, on je bio bivši agent Obsidian Ordera (kardasijanska obavještajna agencija), protjeran iz svog carstva.
Garakova ličnost je fascinantan labirint, satkan od slojeva laži i rijetkih bljesaka istine:
- Majstor kontradikcije: On je bio šarmantan, elokventan i kultivisan, ali u isto vrijeme sposoban za izuzetno hladnokrvnu manipulaciju i nasilje. Nikada mu se nije moglo vjerovati, ali je istovremeno bio i najiskreniji lik, jer je govorio istinu o političkoj prljavštini. Njegov moto: “Istina je samo još jedna laž”, objašnjava njegov svijet.
- Filozofija sredstava: Garak je iznosio neke od najmračnijih, ali i najdubljih filozofskih uvida u seriji, posebno o prirodi političke moći, obavještajnog rada i relativnosti morala. On je smatrao da je laž neophodan alat za održavanje civilizovanog društva, a iskrenost opasan i često neodgovoran luksuz.
- Vrhunac u ratu: Njegova uloga u Ratu s Dominijom bila je ključna – on je bio alat u sjeni, spreman učiniti prljave, neophodne stvari koje je Federacija, u svojoj utopijskoj čistoti, odbijala. Garak je bio moralna siva zona koju je Sisko morao prihvatiti da bi pobijedio.
DS9 ostaje serija koja je, miješajući naučnu fantastiku, ratnu dramu, politički triler i spiritualnu potragu, dala najzreliji i najkompleksniji pogled na Star Trek univerzum. To je priča o tome kako se ideal Federacije testira u vatri, i kako se nada može pronaći čak i na najmračnijoj granici.
