Objava članka na portalu Politico pod naslovom “This is shattering”: Europe reels from Trump’s new world order nije samo novinarski izvještaj već dijagnoza trenutnog stanja evropske geopolitičke paralize. Kako navodi Politico, evuropski lideri i diplomate suočeni su s realnošću u kojoj su desetljećima građeni savezi, norme i bezbjednosne garancije razbijeni u svega nekoliko sedmica nove-stare američke administracije.
Šok kao nova normalnost
Analiza Politica naglašava da Evropa više ne nagađa o Trumpovim namjerama – ona ih sada proživljava. Glavni osjećaj u Bruxellesu, Parizu i Berlinu je “shattering” (razbijanje). Trumpov pristup “novom svjetskom poretku” ne temelji se na multilateralizmu, već na transakcijskoj diplomatiji i “zero-sum” logici. Evropa, koja je svoj identitet izgradila na pravilima i institucijama, sada se nalazi na vjetrometini gdje ta pravila više ne vrijede.
Kraj bezbjednosnog kišobrana?
Jedan od najkritičnijih aspekata koje Politico ističe je budućnost NATO-a i evropske odbrane. Trumpovo propitivanje člana 5. i zahtjevi za drastičnim povećanjem izdvajanja za odbranu više nisu samo retoričke figure za pritisak, oni su dio šire strategije povlačenja Amerike iz uloge “svjetskog policajca”. Evropa se, prema analizi, nalazi pred egzistencijalnim pitanjem: može li se braniti sama? Dosadašnja ovisnost o Washingtonu pokazala se kao strateška Ahilova peta.
Ekonomski protekcionizam i trgovinski rat
Politico upozorava na “ekonomski šok” koji Trumpova politika tarifa donosi evropskoj ekonomiji. Za kontinent koji se već bori sa stagnacijom i energetskom krizom, najava novih carina na evropske proizvode (poput njemačkih automobila ili francuskih vina) predstavlja potencijalnu katastrofu. Trumpov “America First” direktno se sudara s evropskim jedinstvenim tržištem, prisiljavajući države članice EU na to da biraju između lojalnosti Bruxellesu i bilateralnih dogovora s Washingtonom kako bi spasile vlastite industrije.
Unutrašnje podjele u Evropi
Tekst sugeriše da Trumpov novi poredak djeluje kao katalizator unutrašnjih podjela u EU. Dok lideri poput predsjednika Francuske Emmanuela Macrona pozivaju na “stratešku autonomiju”, drugi (poput Viktora Orbana, premijera Mađarske) u Trumpu vide saveznika za svoju viziju “Evrope nacija”. Ova polarizacija, prema ocjeni stručnjaka, dodatno slabi kapacitet EU da na Trumpove poteze odgovori jedinstvenim i snažnim glasom.
Buđenje iz “geopolitičkog sna”
Zaključno, analiza koju donosi Politico ukazuje na to da je doba evropske “strateške naivnosti” završeno. Trumpov novi poredak prisiljava Evropu na to da odraste brže nego što je planirala. Pitanje više nije hoće li se svijet promijeniti, već hoće li se Evropa uspjeti transformisati iz pasivnog posmatrača u aktivnog igrača prije nego što je ovaj “shattering” proces potpuno marginalizuje na svjetskoj sceni.
