Arheolozi koji istražuju lokalitet u sjevernoj Srbiji otkrili su jeziv dokaz o drevnom masakru: masovnu grobnicu staru 2.800 godina u kojoj su bila tijela žena i djece. Ostaci otkrivaju stepen nasilja koji istraživači opisuju kao sistemski i nemilosrdan, bacajući novo svjetlo na mračnu stranu ranog željeznog doba na Balkanu.
Otkriće na lokalitetu Smederevska Palanka
Grobnica je pronađena na lokalitetu Smederevska Palanka, a datira iz perioda oko 800. godine prije nove ere. Za razliku od uobičajenih grobnih mjesta tog vremena, gdje su tijela polagana s poštovanjem i ritualnim predmetima, ovi ostaci su bukvalno nabacani u jamu bez ikakvog reda, piše LiveScience.
U grobnici su pronađeni ostaci najmanje pet osoba — isključivo žena i djece. Detaljna analiza kostiju otkrila je stravične povrede nanesene neposredno pred smrt.
Brutalna efikasnost napada
Forenzička analiza lobanja pokazala je tragove udaraca nanesenih tupim i oštrim predmetima. Prema mišljenju stručnjaka, način na koji su rane nanesene sugeriše da žrtve nisu imale priliku da se brane.
„Povrede su bile brutalne, namjerne i izuzetno efikasne“, izjavila je dr. Sanja Lazić, jedna od vodećih istraživačica. „Ovdje se nije radilo o slučajnom sukobu ili borbi prsa u prsa. Sve ukazuje na egzekuciju ili ciljani napad na najranjivije članove zajednice.“
Kultura u stanju stalnog sukoba
Period ranog željeznog doba na Balkanu često se opisuje kao vrijeme velikih društvenih promjena i migracija. Ovo otkriće sugeriše da su sukobi oko resursa, teritorije ili plemenske moći bili praćeni ekstremnom okrutnošću.
Činjenica da su žrtve žene i djeca ukazuje na to da su napadači vjerovatno željeli potpuno iskorijeniti suparničku grupu ili poslati zastrašujuću poruku ostalima. Nedostatak bilo kakvih predmeta (nakita ili posuđa) uz tijela dodatno potvrđuje da se radilo o brzom i nasilnom činu nakon kojeg je uslijedilo užurbano uklanjanje tijela.
Arheologija traume
Ovakva otkrića pomažu naučnicima da razumiju korijene ljudskog nasilja i način na koji su se drevna društva nosila s traumama. Analiza DNK koja je u toku trebala bi potvrditi da li su žrtve bile u srodstvu, što bi moglo pružiti dodatne informacije o tome da li je napadnuta jedna specifična porodica ili čitavo naselje.
Jeste li znali?
U arheologiji se masovne grobnice bez grobnih priloga smatraju „nepravilnim sahranama“. One su najčešće direktan dokaz epidemija, gladi ili, kao u ovom slučaju, ekstremnog ratnog nasilja koje je onemogućilo preživjelima da dostojno isprate svoje mrtve.
