Kada je vulkan Mount St. Helens eruptirao 1980. godine, pretvorio je okolnu bujnu prirodu u sivi, sterilni pejzaž prekriven debelim slojem vulkanskog pepela. Naučnici su tada povukli riskantan potez: na samo jedan dan su u to pustoš “ubacili” lokalne glodare – tekunice (eng. gophers).
Glavni detalji ovog neobičnog eksperimenta:
- Problem “sterilnog” tla: Nakon erupcije, tlo je bilo prekriveno tefrim (vulkanskim pepelom) koji nije imao hranjivih tvari niti korisnih mikroba (gljivica i bakterija) potrebnih za rast biljaka.
- Akcija od 24 sata: Tri godine nakon erupcije, 1983. godine, istraživači su helikopterom prebacili nekoliko tekunica na ograničeno područje i ostavili ih tamo samo jedan dan.
- Prirodni “mikseri”: Cilj je bio da tekunice svojim kopanjem tunela izbace staru, plodnu zemlju na površinu i pomiješaju je s pepelom. Također, kroz njihovu probavu i krzno, na tlo su dospjele spore korisnih gljivica (mikoriza) koje pomažu korijenju biljaka da upija nutrijente.
- Dugoročni efekat: Naučnici su se vratili decenijama kasnije i ostali zapanjeni. Tamo gdje su tekunice kopale samo jedan dan, danas buja gusta šuma i vegetacija. Na susjednim kontrolnim tačkama, gdje glodari nisu intervenisali, tlo je i dalje ostalo prilično pusto i prekriveno pepelom.
Ovaj eksperiment je dokazao da su male životinje, koje često smatramo štetočinama, zapravo ključni “inženjeri ekosistema”. Bez njihove pomoći, regeneracija prirode nakon katastrofe trajala bi stotinama godina duže.
