Naučnici i geolozi su zatečeni nakon što je vulkan Taftan, smješten u udaljenom jugoistočnom dijelu Irana, počeo pokazivati znakove aktivnosti prvi put nakon stotina hiljada godina. Ovaj vulkan, koji se dugo smatrao ugašenim ili u dubokom mirovanju, počeo je izbacivati paru i gasove, izazivajući zabrinutost, ali i fascinaciju naučne zajednice.
Buđenje iz pleistocena
Vulkan Taftan je jedini aktivni vulkan u ovom dijelu Irana, ali njegova posljednja velika aktivnost datira iz perioda od prije 700.000 godina. Iako je povremeno pokazivao tragove fumarola (ispuštanje gasova), trenutna aktivnost je značajno intenzivnija nego bilo šta zabilježeno u modernoj historiji.
Ključni indikatori aktivnosti:
- Emisija gasova: Stanovnici okolnih područja prijavili su gusti bijeli dim i miris sumpora koji se širi sa vrha planine.
- Seizmička aktivnost: Geološki senzori zabilježili su seriju manjih potresa duboko ispod vulkanske strukture, što ukazuje na kretanje magme.
- Promjene u pejzažu: Satelitski snimci pokazuju termalne anomalije na krateru, sugerišući da se unutrašnjost vulkana ubrzano zagrijava.
Zašto je ovo geološki šok?
Taftan se nalazi u tektonski složenom području gdje se susreću evroazijska i arapska ploča. Njegovo naglo buđenje nakon toliko milenija tišine sugeriše da su se duboki geološki procesi promijenili. Naučnici ističu da vulkani koji miruju ovako dugo mogu biti izuzetno nepredvidivi ako dođe do pune erupcije.
Uticaj na region
Iako je Taftan smješten u rijetko naseljenom području provincije Sistan i Balučistan, eventualna velika erupcija mogla bi izbaciti ogromne količine pepela u atmosferu, što bi uticalo na avio-saobraćaj širom Bliskog istoka i Azije. Lokalne vlasti su već podigle nivo pripravnosti i poslale timove stručnjaka da prate situaciju na terenu.
