Duboko unutar poplavljenog pećinskog sistema u Meksiku, ronioci su otkrili ljudske ostatke koji bacaju novo svjetlo na najranije stanovnike Amerike. Ali ovo nije obična grobnica; ostaci su pronađeni u nevjerovatno teškim uslovima koji sugerišu da su ovi drevni ljudi ulazili u opasne, mračne labirinte s vrlo specifičnim razlogom.
Otkriće u “crnoj rupi”
Istraživači koji su istraživali pećinski sistem Saktun, u blizini Tuluma na poluotoku Yucatan, pronašli su kosti koje pripadaju ženi, kasnije nazvanoj “Naya”. Ono što ovo otkriće čini posebnim jeste lokacija: kosti su ležale na dnu ogromne podvodne komore poznate kao Hoyo Negro (Crna rupa), duboke preko 50 metara.
U vrijeme kada je Naya živjela, prije otprilike 12.000 do 13.000 godina (tokom kasnog pleistocena), nivo mora je bio znatno niži. Ove pećine nisu bile poplavljene, već su bile suhi, mračni tuneli.
Zašto bi iko ulazio tamo?
Naučnici su se dugo pitali šta je mlada žena poput Naye radila tako duboko u zastrašujućem pećinskom sistemu, miljama daleko od dnevne svjetlosti. Analiza pećine ponudila je odgovor: rudarstvo.
Dokazi pronađeni u blizini Nayinih ostataka ukazuju na to da su rani stanovnici Yucatana ulazili u ove pećine kako bi iskopavali oker (crveni pigment). Oker je bio izuzetno cijenjen u drevnim društvima – koristio se za rituale, sahrane, zaštitu od sunca, pa čak i kao sredstvo za štavljenje kože.
Jeziva cijena resursa
Pronađeni su tragovi vatri, kamenih alatki i iskopanih rupa koji potvrđuju da su ovi rudari provodili sate u potpunom mraku, koristeći samo baklje od smolastog drveta da osvijetle put. Naya vjerovatno nije bila jedina; pronađeni su ostaci još nekoliko osoba u sličnim pećinama.
Naučnici vjeruju da je Naya nesretnim slučajem pala u duboku jamu unutar pećine. Visina pada i položaj kostiju sugerišu da je smrt bila trenutna ili da je ostala zarobljena u potpunom mraku bez nade za spas. Njena tragedija postala je dar za nauku, jer su hladna, mirna voda i minerali u pećini sačuvali njenu DNK i kosti u gotovo savršenom stanju.
Genetska veza
Nayini ostaci pružili su ključni dokaz za teoriju o porijeklu domorodaca Amerike. Analiza njene mitohondrijalne DNK potvrdila je da ona dijeli genetske markere sa savremenim Indijancima, uprkos tome što su njene lobanjske karakteristike (uži i duži oblik lica) drugačije od onoga što se ranije smatralo tipičnim. Ovo potvrđuje da su sve grupe prvih Amerikanaca potekle iz istog izvora – populacije koja je prešla Beringov kopneni most iz Azije.
