Hronika budnih
Jurske obale Ujedinjenog Kraljevstva, predstavljajući vjerovatno najkompletniji fosil reptila koji datira iz pliensbachijskog perioda. Ovaj rijedak i impresivan primjerak nudi uvid bez presedana u period o kojem znamo vrlo malo, te premošćuje jaz u našem razumijevanju čudne i složene faunističke smjene koja se dešavala u to vrijeme, prije otprilike 190 miliona godina. Xiphodracon goldencapensis: Zmaj […]
U srcu 21. stoljeća, čovječanstvo se suočava s transformacijom koja je, po svemu sudeći, jednako revolucionarna kao i pojava pisma, izuma točka ili industrijska revolucija: eksplozivnim rastom vještačke inteligencije (AI). Od tihih algoritama koji oblikuju naše online iskustvo do generativnih sistema sposobnih za stvaranje umjetnosti i teksta, AI se rapidno širi u sve pore naših […]
Pet puta snažnija od Golfske struje i 100 puta veća od rijeke Amazone, Antarktička cirkumpolarna struja (ACC) najveća je okeanska struja na svijetu. Ali ovaj ključni sistem, koji doslovno pokreće globalnu klimu, dramatično koči, upozorava nova naučna studija. Katastrofa se sprema u tihom plavom pojasu oko Antarktika. Analizirajući uzorke sedimenata, naučnici sa Univerziteta u Bonnu […]
Potraga za nepoznatom planetom u našem Sunčevom sistemu inspiriše astronome više od jednog vijeka. Sada, nedavna studija sugerira potencijalnog novog kandidata, kojeg su autori nazvali Planeta Y. Ova planeta nije direktno detektovana, već je samo zaključena na osnovu nagnutih orbita nekih udaljenih objekata u Kuiperovom pojasu – velikom prstenu ledenih tijela izvan Neptunove orbite. Nešto, […]
Na odnos protesta i vladajućeg režima sociološki se može gledati kao na sukob masovnih emocija – spontanih i organizovanih društveno-integrativnih sadržaja. Iako će aktuelni sukobi u Srbiji ostati zabilježeni kao digitalni zapis o dugotrajnoj blokadi, manje će se pamtiti žar, nade i neizvjesnost otpora, a teže će se hermeneutički shvatiti strah režima. Budući naraštaji će […]
Deja Vu? Čuli ste za to naravno. Malo je subjektivnih iskustava tako univerzalno rasprostranjeno, a istovremeno tako duboko zagonetno, kao déjà vu (izgovara se deža vi) – onaj jezivi osjećaj da smo nešto već doživjeli, vidjeli ili proživjeli, iako smo savršeno svjesni da je to logički nemoguće. Taj kratki, intenzivni bljesak ‘poznatosti’ prekid je u […]
U historiji atletike, malo je imena koja su postigla takvu mitsku rezonancu kao Florence Griffith Joyner, poznatija kao Flo-Jo. Njena pojava na stazi bila je manifestacija brzine, stila i neviđene snage, čime je redefinisala šta znači biti sportista. Flo-Jo nije samo oborila svjetske rekorde na 100 i 200 metara – rekorde koji i danas, decenijama […]
Josip Broz Tito, čovjek koji je vladao Socijalističkom Federativnom Republikom Jugoslavijom gotovo četiri decenije, bio je ne samo regionalni lider već i globalna politička sila. Njegov najveći doprinos svjetskoj politici leži u osnivanju i vođenju Pokreta nesvrstanih, trećeg bloka koji je odbijao podređenost Sjedinjenim Državama i Sovjetskom Savezu. Upravo je ta politika autonomije omogućila Titu […]
U nepreglednim dubinama našeg Sunčevog sistema, daleko izvan orbite Neptuna, na više od 50 astronomskih jedinica udaljenosti od Sunca, krije se Makemake. Ovaj fascinantni patuljasti planet, ledeni stanovnik Kuiperovog pojasa, sa prečnikom od impresivnih 1.430 kilometara, predstavlja jedan od najvećih i najsjajnijih svjetova koji leže izvan dometa našeg sunca. Njegova ekstremna udaljenost sugeriše da bi […]
Globalni poredak, formiran nakon Hladnog rata i obilježen dominacijom Sjedinjenih Američkih Država, prolazi kroz duboku i turbulentnu fazu depolarizacije. Svjedoci smo postepenog, ali neumoljivog povratka na logiku blokova, gdje se stari savezi redefinišu, a novi se kuju u sjeni ekonomskih sankcija, tehnološke utrke i regionalnih sukoba. Ova nova geopolitička era nije jednostavni povratak na bipolarizam, […]