Ocean je počeo propuštati. Iako se tehnički radi o izvoru, jer voda teče iz dubine Zemljine kore prema gore, za naučnike je to jasni signal za uzbunu. Taj zagonetni fenomen poznat je kao Pitiina oaza (Pythia’s Oasis) – gotovo slatkovodni izvor koji izbija ispod morskog dna, duž rasjeda poznatog kao Kaskadijska zona subdukcije.
Naučnici su uočili ovaj neobični fenomen tokom rutinskog istraživanja. Obično mjehurići koji izbijaju s dna okeana ukazuju na hidrotermalne izvore – topla mjesta bogata biološkom aktivnošću. No, ovaj izvor je drugačije prirode i, reklo bi se, pomalo zabrinjavajuće.
Voda izbija kao iz vatrogasnog crijeva
“Krenuli su istražiti smjer u kojem su mjehurići išli i vidjeli ne samo metan, nego i vodu koja je izbijala iz morskog dna poput vatrogasnog crijeva. To je nešto što nikada nisam vidio i, koliko znam, nikada ranije nije zabilježeno,” rekao je Evan Solomon, geolog morskog dna i jedan od autora studije.
Stručnjaci su locirali ovo curenje kod obale Newporta, Oregon, na dubini od oko 1.040 metara, i otkrili da je voda koja izbija iz Pitiine oaze gotovo 16 stepeni Celzijusa toplija od okolne vode.
Ispostavilo se da voda koja izbija iz Pitiine oaze djeluje kao podmazivač između tektonskih ploča. Kaskadijska zona subdukcije je mjesto gdje se jedna tektonska ploča podvlači ispod druge, stvarajući ogromnu napetost koja je odgovorna za neke od najvećih zemljotresa u historiji.
Suha zona i čudovišni zemljotres
“Kada je pritisak fluida visok, to je kao da je zrak uključen – trenje je manje i ploče mogu lakše kliziti. Kada je pritisak nizak, ploče se zaključavaju i tada se počinje nakupljati naprezanje,” objašnjava Demian Saffer, direktor Instituta za geofiziku University of Texas.
A tu leži problem: voda koja izbija djeluje kao da polako isušuje rasjed. Voda koja izlazi iz tog rezervoara ključna je za podmazivanje i stabilnost rasjeda. Ako previše tečnosti iscuri iz rezervoara, trenje između ploča se povećava, ploče se “zaključavaju” i tada počinje akumulacija enormne energije.
Nakupljena energija mora nekamo otići. Kada postane prevelika, ploče se naglo pomiču i taj trzaj izaziva zemljotres – najvjerovatnije vrlo snažan, potencijalno magnitude 9,0 ili više. Kaskadijska zona subdukcije je poznata po takvom, kataklizmičnom zemljotresu iz 1700. godine.
Iako naučnici još ne razumiju u potpunosti složeni sistem ispod ovih otvora, ovo curenje oceana je alarmantno. Za naše dobro, voda iz tog rezervoara zaista bi trebala ostati tamo gdje jest. Njena iznenadna pojava sugeriše da je podzemni rezervoar pod pritiskom, a to je neposredna prijetnja za cijeli pacifički sjeverozapad.
