Kada je 1999. godine premijerno prikazan The Matrix, publika je mislila da dolazi gledati još jedan akcioni SF film.
Umjesto toga dobila je nešto mnogo više: priču koja je otvorila filozofska pitanja o stvarnosti, slobodi i kontroli.
Film su režirale Lana Wachowski i Lilly Wachowski, a glavnu ulogu Neo-a tumači Keanu Reeves.
U trenutku izlaska Matrix je bio revolucija u vizualnom smislu, ali i u idejnom.
Ideja koja je promijenila pop kulturu
Osnovna premisa filma je jednostavna, ali potresna.
Čovječanstvo živi u simuliranoj stvarnosti koju kontroliraju inteligentne mašine, dok su ljudi zapravo zarobljeni u ogromnom sistemu koji koristi njihovu energiju.
Neo, obični programer, otkriva da svijet koji poznaje nije stvaran.
To otkriće pokreće jedno od najpoznatijih pitanja moderne pop kulture:
šta ako je stvarnost koju doživljavamo samo simulacija?
Crvena ili plava pilula
Jedna od najpoznatijih scena filma je izbor koji Neo dobija od Morpheusa.
Plava pilula znači povratak u iluziju.
Crvena pilula znači otkrivanje istine.
Ta scena postala je simbol filozofskog izbora između udobne laži i neugodne stvarnosti.
Film koji je redefinisao akciju
Osim ideja, Matrix je promijenio i način na koji se snimaju akcione scene.
Tehnika poznata kao “bullet time” omogućila je da kamera “zamrzne” trenutak dok se scena kreće oko likova.
Ta estetika postala je jedna od najprepoznatljivijih u historiji filma i ubrzo su je počeli kopirati brojni drugi filmovi i video igre.
Matrix kao filozofija
Iako je Matrix spektakularan akcioni film, njegov pravi uticaj dolazi iz ideja koje postavlja.
Film se dotiče tema koje su mnogo starije od samog kina:
- priroda stvarnosti
- slobodna volja
- kontrola sistema
- odnos čovjeka i tehnologije
Zbog toga Matrix nije samo film nego i filozofska priča obučena u spektakularnu sci-fi avanturu.
I možda baš zato njegovo centralno pitanje i danas zvuči jednako snažno kao i 1999. godine:
šta ako svijet koji vidimo nije stvaran?
