Dok mi u 2026. raspravljamo o etici ChatGPT-a, u dubinama ruskih planina i danas spava sistem dizajniran da uništi svijet bez ikakve ljudske intervencije. To nije teorija zavjere; to je Perimeter, sistem poznat na Zapadu kao “Dead Hand”.
Mehanizam sudnjeg dana
Sistem je stvoren tokom 80-ih kao ultimativno sredstvo odvraćanja. Logika je bila jezivo jednostavna: ako Amerikanci izvedu “prvi udar” i pobiju cijeli ruski vojni vrh, ko će pritisnuti dugme za odmazdu?
- Autonomija: Perimeter je postavljen da “osluškuje” tlo. Ako senzori detektuju nuklearne eksplozije, pad pritiska vazduha i prekid komunikacije sa Moskvom, sistem se aktivira.
- Logički proces: Ako sistem zaključi da je država uništena, on samostalno ispaljuje “komandne rakete” koje, prelijećući Rusiju, šalju kodove svim preostalim nuklearnim silosima i podmornicama. Rezultat? Automatski nuklearni pakao.
Inteligencija bez empatije
Ono što Perimeter čini fascinantnim (i užasavajućim) je to što je to bio prvi primitivni oblik vojne vještačke inteligencije. On nije osjećao strah, ideologiju ni oklijevanje. Njegov jedini zadatak bio je da osigura da “niko ne pobijedi ako mi izgubimo”. To je čista matematička verzija biblijskog uništenja.
Zašto je ovo bitno u 2026?
Zastrašujuća činjenica: Sistem je i dalje aktivan. Modernizovan je, integrisan sa novim hipersoničnim raketama i novim algoritmima. U svijetu gdje se granice između konvencionalnog i nuklearnog rata ponovo brišu, “Mrtva ruka” je nevidljivi entitet koji garantuje da je svaka igra sa velikim silama zapravo igra sa potpunim ništavilom.
Budnost u sjeni Perimetra
U “Hronici budnih” smatramo da je Perimeter vrhunski simbol ljudske paranoje pretvorene u kod. On nas podsjeća da smo stvorili mašine kojima smo povjerili kraj svijeta jer nismo vjerovali jedni drugima. Dok mi gradimo “Hive Mind” za napredak, negdje u mraku planine Ural postoji “Mind” čija je jedina misao – kraj.
| Kategorija | Podatak | Status |
| Naziv | Perimeter (Dead Hand) | Operativan od 1985. godine. |
| Funkcija | Automatska nuklearna odmazda | Aktivira se bez ljudske komande u slučaju uništenja vrha vlasti. |
| Senzori | Seizmički, radijacijski, atmosferski | Skeniraju teritoriju Rusije u realnom vremenu. |
| Lokacija | Tajni bunkeri (vjerovatno planina Kosvinski) | Neprobojna utvrđenja duboko pod zemljom. |
| Filozofija | M.A.D. (Mutual Assured Destruction) | Uzajamno osigurano uništenje. |
