Naučnici sa univerziteta Vermont i Tufts su 2020. godine (a usavršili 2024-2025) stvorili prve “žive mašine”. To nisu roboti od plastike i zupčanika, već entiteti dizajnirani na računaru, a sastavljeni od živih ćelija žabe (Xenopus laevis).

Programabilni organizmi

Ksenoboti su manji od milimetra. Dizajnirani su pomoću AI algoritama koji su simulirali hiljade varijacija oblika kako bi pronašli onaj koji se najefikasnije kreće.

• Sastav: Napravljeni su od ćelija srca (koje služe kao motor, jer se skupljaju) i ćelija kože (koje služe kao oklop).
• Bez baterija: Oni ne trebaju struju. Hrane se energijom koja je već pohranjena u embrionalnim ćelijama i mogu preživjeti sedmicama, nakon čega se jednostavno “razgrade” kao i svako drugo živo tkivo.

Kinematička samoreprodukcija

Ono što je šokiralo naučni svijet je način na koji su ovi entiteti počeli da se množe. To nije bila biologija koju poznajemo.

• Analiza: Ksenoboti su počeli da sakupljaju slobodne ćelije u svom okruženju i “slažu” ih u nove male ksenobote. To se zove kinematička samoreprodukcija. To je proces koji se do sada viđao samo na molekularnom nivou, nikada na nivou cijelog organizma ili mašine.
• Kognitivni pomak: Ovo briše granicu između “stvari” i “bića”. Ako mašina može da se samoreplikuje koristeći biološki materijal, šta je ona zapravo?

Primjena u sjeni

Dok javnost strahuje od “sive sluzi” koja guta svijet, naučnici vide ksenobote kao hirurge budućnosti.

• Misija: Plan je da se ovi mali entiteti pošalju u ljudsko tijelo da čiste arterije od plaka, dostavljaju lijekove direktno u tumore ili da čiste mikroplastiku iz okeana. Oni su savršeni za ovaj posao – odrade posao i nestanu bez tragova (biorazgradivi su).

Povezane priče

AI ubija internet

30. November 2025

Na Zemlju stigla poruka starija od 8 milijardi godina. Problem je što ne znamo od koga je, niti šta znači

2. January 2026

Kada je Evropa plesala do smrti: Zaboravljena misterija iz 1518. godine

6. January 2026