vropska svemirska agencija (ESA) podijelila je zapanjujuće slike podnožja gigantskog marsovskog vulkana, Olympus Mons (Planina Olimp), koji se uzdiže na impresivnih 27 kilometara visine i ima bazu širu od 600 kilometara, što ga čini najvećim vulkanom u našem Sunčevom sistemu – više nego dvostruko višim od Mauna Kee na Zemlji.
Slike koje su podijelili iz ESA-e prikazuju zaleđene rijeke lave koje su tekle niz Planinu Olimp.
Olympus Mons je prvi put otkriven 1971. godine, letjelicom Mariner 9 NASA-e. U početku su naučnici vjerovali da je riječ o planini, ali su naknadne misije otkrile njegovu pravu, vulkansku prirodu.
Vjeruje se da je Olympus Mons formiran prije oko 3.5 milijardi godina, tokom ranog geološkog perioda Marsa. Vulkan se smatra uspavanim, bez novijih erupcija. Njegove blage padine i nedostatak udarnih kratera sugerišu relativno mladu površinu, oblikovanu tokovima lave.
Slike, snimljene orbiterom Mars Express, otkrivaju jugoistočni bok vulkana s stotinama preklapajućih tokova lave, strmim liticama i tragovima drevnog kolapsa.
Prema ESA-i, oštar rub, koji je litica visoka do 9 kilometara, okružuje cijeli vulkan, formirana ogromnim klizištima koja su gurnula krhotine stotinama kilometara daleko.
Zaleđena ljudska ruka i složena prošlost
“Tokovi lave – sada čvrsta stijena – nekada su tekli niz padine vulkana, šireći se u široke lepeze i urezujući kanale i cijevi dok su se hladili. Neki su završili u glatkim, zaobljenim ‘jezicima’ prije nego što su stigli do ravnica,” napisala je ESA u svojoj objavi.
Svemirska agencija je dodatno spomenula da je “kanal u obliku potkovice” možda nekada nosio lavu, ali i vodu, u nižim ravnicama. To nagovještava složeniju prošlost Marsa.
“Sa samo nekoliko malih kratera, ova površina je geološki mlada – možda stara samo desetine miliona godina – što je treptaj oka u 4.6 milijardi godina historije Marsa,” rekla je ESA.
Reakcije na društvenim mrežama, gdje su astronauti podijelili slike, bile su maštovite i vizionarske. Jedan korisnik je napisao: “Volio bih da tamo odradim svoje jutarnje trčanje.” Drugi se pitao: “Pitam se je li ovaj masivni izljev lave mogao uzrokovati da Mars izgubi svoje magnetno polje?” Treći je sugerisao: “Te terase, kada bi se očistile, bile bi dobar grad i ulaz u vulkan.”
Planina Olimp ostaje mitski, zagonetni spomenik na planetu koja je nekada možda nosila život. Njena veličina prkosi zemaljskoj geologiji i postavlja neizbježno pitanje: kakva je to neviđena sila trebala biti aktivna na Marsu da bi stvorila takvog giganta?
