Posljednjih sedmica sve više klimatologa, meteoroloških agencija i naučnih instituta upozorava na mogućnost razvoja veoma snažnog El Niño fenomena tokom 2026. i 2027. godine.
Iako internet često koristi senzacionalističke izraze poput:
“klimatska apokalipsa”
ili
“katastrofa bez presedana”,
naučnici zaista priznaju da bi naredni period mogao donijeti:
- rekordne temperature
- ekstremne suše
- ogromne požare
- razorne poplave
- i snažne poremećaje vremenskih obrazaca širom planete.
Šta je zapravo El Niño?
El Niño je prirodni klimatski fenomen povezan s neobično toplim vodama u Tihom okeanu.
Kada ogromne površine Pacifika postanu toplije nego inače, to mijenja:
- strujanje zraka
- padavine
- vjetrove
- monsune
- i temperaturu širom svijeta.
Drugim riječima:
jedan dio okeana može indirektno promijeniti vrijeme na cijeloj planeti.
Zašto naučnici sada djeluju zabrinuto?
Jer modeli pokazuju veoma brzo zagrijavanje centralnog i istočnog Pacifika.
NOAA trenutno procjenjuje:
- 82% šanse da se El Niño razvije tokom 2026.
- i čak 96% šanse da traje kroz zimu 2026/27.
Dio klimatologa upozorava da bi mogao prerasti u tzv. “Super El Niño”, jedan od najjačih oblika ovog fenomena.
Šta bi moglo pogoditi svijet?
Moguće posljedice uključuju:
- rekordne globalne temperature
- ekstremne toplotne valove
- suše u Aziji i Australiji
- velike poplave u dijelovima Amerike
- pojačane požare
- probleme s hranom i poljoprivredom
- rast bolesti povezanih s klimom
Evropa također nije sigurna
Prema klimatskim modelima:
- južna Evropa mogla bi imati više ekstremnih kiša i oluja
- sjever Evrope mogao bi biti sušniji
- Balkan bi mogao prolaziti kroz kombinaciju:
- ekstremnih vrućina
- naglih oluja
- problema sa sušom
- i nestabilnih sezona
Klimatske promjene dodatno pojačavaju problem
Naučnici naglašavaju veoma važnu stvar:
El Niño nije “nov fenomen”.
Postoji hiljadama godina.
Ali današnja planeta već je toplija zbog klimatskih promjena izazvanih ljudskim djelovanjem.
Zato isti fenomen danas može imati mnogo snažnije posljedice nego prije nekoliko decenija.
Neki modeli spominju najjači El Niño u više od jednog stoljeća
Pojedini meteorološki modeli sada upozoravaju da bi 2026/27 mogao proizvesti jedan od najjačih El Niño događaja još od 19. stoljeća.
Ipak, naučnici su i dalje oprezni:
tačna snaga fenomena još nije sigurna.
Najveći problem možda nije sama temperatura
Nego nestabilnost.
Jer moderne civilizacije zavise od:
- stabilnih sezona
- predvidive poljoprivrede
- sigurnih lanaca hrane
- i stabilne infrastrukture
A upravo to ekstremni klimatski događaji najviše pogađaju.
Možda je najčudnije što čovječanstvo sada prvi put uživo gleda kako klima planete ulazi u novu eru
I upravo zato teme poput El Niña više nisu samo meteorološka zanimljivost.
Postaju:
- geopolitičko pitanje
- ekonomsko pitanje
- sigurnosno pitanje
- i pitanje budućnosti modernog društva.
