Dugo je u nauci važila pretpostavka: kako se led na Zapadnom Antarktiku (WAIS) topi, ledeni brijegovi ispuštaju ogromne količine željeza u Južni ocean. Željezo je ključno gorivo za morske alge (fitoplankton), koje putem fotosinteze upijaju ugljični dioksid (CO2) iz atmosfere. Logika je bila: više topljenja = više algi = više apsorpcije CO2.
Nova studija objavljena u časopisu Nature Geoscience pokazuje da se dogodilo upravo suprotno.
Neupotrebljivo željezo u sedimentima
Istraživački tim sa Univerziteta u Oldenburgu i Columbia Climate School analizirao je drevne oceanske sedimente i otkrio da tokom prošlih toplih perioda, uprkos ogromnom prilivu željeza, rast algi nije skočio.
- Razlog: Željezo koje su ledeni brijegovi donosili bilo je hemijski “istrošeno” (weathered). Umjesto da bude u obliku koji alge mogu lako konzumirati, bilo je u obliku koji je slabo topljiv i biološki neupotrebljiv.
Neuspjeh prirodnog “čišćenja” atmosfere
Ovo otkriće mijenja interpretaciju Južnog oceana kao globalnog “usisivača” za CO2.
- Interpretacija: Ranije smo se nadali da bi topljenje leda moglo pokrenuti prirodnu povratnu spregu koja bi usporila zagrijavanje kroz rast algi. Sada znamo da taj mehanizam ne funkcioniše kako smo mislili. Topljenje Antarktika zapravo može oslabiti sposobnost oceana da upija ugljični dioksid, čime se ubrzava akumulacija stakleničkih plinova.
Granica inženjerskog optimizma
Ovo istraživanje direktno udara na etiku ideja o “ocean iron fertilization” (vještačko dodavanje željeza u oceane radi smanjenja CO2).
- Pitanje: Ako priroda, kroz procese koji traju hiljadama godina, isporučuje željezo koje alge “odbijaju”, koliko je sigurno da ljudska intervencija neće napraviti više štete nego koristi? Intervencija u ocean bez razumijevanja hemijske topljivosti je čin vrhunskog tehnološkog rizika.
Biološka blokada
Na Antiportalu ovo posmatramo kao klasičan primjer “nepoznatih nepoznanica”. Naučnici su decenijama mjerili količinu leda i željeza, ali su previdjeli kvalitet tog željeza. Sumnja leži u našem uvjerenju da linearno razumijemo uzrok i posljedicu u tako kompleksnom sistemu. Antarktik nam je upravo rekao da on nije pasivni rezervoar resursa, već entitet s kompleksnom hemijom koju tek počinjemo nazirati. Pitanje više nije hoće li se led otopiti, nego kakve će hemijske “duhove” pustiti u ocean koji više nema snage da ih preradi.
Antarktički promašaj
| Kategorija | Podatak / Nalaz | Značaj |
| Glavni akter | West Antarctic Ice Sheet (WAIS) | Ključna tačka globalnog rasta nivoa mora. |
| Zabluda | Željezo = Više algi | Povećan priliv željeza nije doveo do biološke produktivnosti. |
| Otkriće | Hemijska “istrošenost” | Željezo u ledu je biološki neupotrebljivo. |
| Implikacija | Slabija apsorpcija CO2 | Južni ocean bi mogao postati manje efikasan u borbi protiv zagrijavanja. |
| Završetak | Sivu zonu | Modeli klime moraju biti ponovo kalibrisani od nule. |
