Značajna zbirka novih arheoloških otkrića predstavljena je u jugoistočnoj Turskoj, nudeći novi uvid u ključno razdoblje prije više od 11.000 godina kada je čovječanstvo prešlo iz nomadskog lovačko-sakupljačkog načina života u naseljena društva.
Smješteni na platou s kojeg se pruža pogled na plodne ravnice koje se često nazivaju “kolijevkom civilizacije”, lokaliteti svjetske baštine UNESCO-a Göbeklitepe i obližnji Karahantepe iz temelja preoblikuju razumijevanje arheologa o prahistorijskim erama.
Među najnovijim nalazima u provinciji Şanlıurfa nalazi se upečatljiva statua koja prikazuje izraz lica koji podsjeća na preminulu osobu.
Stručnjaci su ovo pozdravili kao jedinstveno otkriće, koje rasvjetljava rituale smrti i simboličko izražavanje unutar neolitskih zajednica, piše Independent.
To je bio jedan od otprilike 30 pronađenih artefakata, među kojima su bile i razne statue ljudi i životinja, figurice, posude, tanjiri, ogrlice i perle, posebno jedna izrađena u ljudskom obliku.
“Ono što ova arheološka nalazišta čini jedinstvenim je način na koji preoblikuju naše znanje o neolitskoj historiji, kao i o prelasku na sjedilački život,” rekao je ministar kulture i turizma Mehmet Nuri Ersoy.
Rekao je da lokaliteti, koje je Turska nazvala projektom Kameni humci (Stone Mounds), pokazuju da je čovječanstvo imalo daleko viši nivo svijesti u smislu vjerovanja, rituala, društvene organizacije i kulturne produkcije nego što se ranije pretpostavljalo.
Očekuje se da će Göbeklitepe ove godine privući oko 800.000 posjetilaca, rekao je, ilustrujući rastuće priznavanje važnosti ovog nalazišta.
Projekat koji vodi ministarstvo obuhvata 12 neolitskih nalazišta naseljenih zajednica u Şanlıurfi koja datiraju iz 9.500. godine prije nove ere, pri čemu Göbeklitepe i Karahantepe sadrže najstarije strukture na svijetu korištene za okupljanje i izvođenje rituala.
Među najupečatljivijim karakteristikama na nalazištima su monumentalne ovalne strukture prečnika do 28 metara okružene krečnjačkim stubovima u obliku slova T, koji se smatraju prikazima ljudi, s reljefima životinja prikazanim na nekima od njih.
Arheolozi kažu da je nedavno iskopavanje u Karahantepeu otkrilo stub u obliku slova T s ljudskim licem, što predstavlja prvu poznatu sliku ljudskog lica na takvom stubu.
“Od ishrane do arhitekture, od simboličkog svijeta do rituala, ogromna raznolikost dokaza dobijenih ovdje približava nas nevjerovatno prahistorijskim društvima,” rekao je Necmi Karul, voditelj iskopavanja, opisujući graditelje struktura kao vješte majstore.
Rekao je da se donedavno pretpostavljalo da je sjedilački život započeo poljoprivredom i stočarstvom, ali projekat je pokazao da su ti ljudi i dalje bili lovci-sakupljači, ali da su postali naseljeni.
