Hronika budnih
Posljednja velika priča jedne evropske dinastije Bosanska kraljica Katarina Kosača-Kotromanić nije bila samo historijska ličnost. Ona je simbol. Simbol jedne države koja je nestala, jedne dinastije koja je prekinuta nasilno, i jedne žene koja je u sebi nosila tragediju cijelog naroda. U evropskoj historiji 15. vijeka ima mnogo kraljica, ali malo je onih čija je […]
Iliri izvan stereotipa „plemenskih ratnika“ U popularnoj imaginaciji Iliri se često svode na ratnike s kopljima i štitovima, rasute po planinama Balkana, na margini „velikih civilizacija“. Naučni dokazi, međutim, govore drugačije. Posebno kada je riječ o prostoru današnje Bosne i Hercegovine, arheologija posljednjih decenija otkriva složenu sliku društava koja su ovladala metalurgijom na nivou koji […]
Bosna prije tišine Kada danas govorimo o srednjovjekovnoj Bosni, često je zamišljamo kao zemlju tvrđava, planina i zabačenih sela. To je pogrešna slika. Bosna je u srednjem vijeku bila urbana, povezana i živa zemlja, ispresijecana gradovima, trgovištima, rudarskim centrima i političkim prijestolnicama. Problem nije u tome što ti gradovi nikada nisu postojali. Problem je u […]
Ime Ismeta Bajramovića Ćele decenijama se provlači kroz sarajevske hronike, policijske biltene i medijske napise. Često se o njemu govori kao o pojedincu — kriminalcu, nasilniku, „opasnom tipu“. Međutim, svesti ovu priču na biografiju jednog čovjeka znači promašiti suštinu. Ćelo nije bio uzrok, nego simptom. Proizvod vremena u kojem su se rat, kriminal i raspad […]
Bosna i Hercegovina u socijalističkoj Jugoslaviji nikada nije bila samo još jedna republika u federaciji. Iako formalno ravnopravna sa Srbijom, Hrvatskom, Slovenijom, Makedonijom i Crnom Gorom, njen položaj je bio suštinski drugačiji — politički osjetljiviji, ideološki važniji i strateški pažljivije čuvan. Razlog nije bio sentimentalne prirode. Bio je duboko politički, historijski i bezbjednosni. Bosna kao […]
Na samom ulazu u Bokokotorski zaliv, tamo gdje se Jadran sužava i gdje brodovi instinktivno usporavaju, stoji kamena kružna tvrđava. Turisti je danas gledaju kao neobičnu kulisu, Instagram-lokaciju ili egzotični hotelski projekat. Ali Mamula – poznata i kao Lastavica – nije samo ostrvo. Ona je rana. Tiha, kamena i duboka. Za Bosnu i Hercegovinu, Mamula […]
Bosna i Hercegovina je čudna zemlja.Na papiru mala, često potcijenjena, često iskrivljeno predstavljena.Ali kada se zagrebe ispod površine, iz ove zemlje — ili iz njenog kulturno-historijskog prostora — potekla su imena koja su oblikovala fiziku, književnost, filozofiju, diplomatiju, inženjerstvo i politiku 20. vijeka. Neka od njih nikada se ne pominju u našim udžbenicima.Neka se skrivaju […]
Kada se spomene Tuzla, većina ljudi pomisli na solane, industriju, rudnike, so koji su vadili stoljećima. Ali rijetko ko razmišlja o tome da je grad, doslovno, izgrađen na praznini. A još rjeđe — da su cijele ulice, dijelovi naselja, pa čak i čitave zgrade jednostavno nestale, progutane nevidljivim silama ispod zemlje. Ovo nije urbana legenda. […]
Ako postoji ime koje u kolektivnoj svijesti Bosne i Hercegovine živi poput svetionika, onda je to ime Kulina bana. Za neke je on mitski vladar iz „zlatnog doba Bosne“, za druge simbol izgubljene državnosti, a za treće tek figura iz hronika koju je narod uzdigao iznad stvarnosti. Ipak, kada se skine patina legendi i romantičnih […]
Ako postoji period bosanske historije koji je nepravedno gurnut u zapećak, onda je to 16. vijek — stoljeće u kojem se na prostoru današnje Bosne i Hercegovine odvijala jedna tiha, kulturna, intelektualna renesansa. Ne u smislu Firence ili Venecije, već u posebnom, bosanskom ključu: kroz tekije, medrese, rukopisne biblioteke i derviške redove koji su bili […]