Hronika budnih
Prošlog septembra, Zhang Weiwei, profesor međunarodnih odnosa na kineskom Univerzitetu Fudan, primijetio je da je otvoreno pitanje “može li Evropska unija uopšte preživjeti do 2035. godine“. Za Evropljane, bio je to neprijatan podsjetnik na to da najveće svjetske sile smatraju EU, i Evropu uopšteno, istrošenom snagom. Kina vidi Evropu kao podijeljenu i neefikasnu, Rusija je […]
Dok Washington pokušava okupiti saveznike za novu fazu sukoba s Iranom, iz Brisela je stigla poruka koja se teško može pogrešno protumačiti. Evropa ne želi učestvovati. Na sastanku ministara vanjskih poslova EU u Briselu, ideja da evropske mornarice učestvuju u osiguravanju Hormuškog moreuza – ključne rute za svjetsku naftu – praktično je odbačena. I to […]
Dok Evropska unija pokušava održati jedinstvo u suočavanju s ratom u Ukrajini, novi spor oko nafte pokazuje koliko su pukotine unutar evropskog bloka zapravo duboke. Mađarska i Slovačka optužile su Evropsku komisiju da u energetskom sporu otvoreno staje na stranu Kijeva — čak i po cijenu interesa dvije države članice EU. Poruka iz Budimpešte bila […]
Dok se Bliski istok ponovo nalazi na ivici šireg rata, jedna stvar je mnogima promakla u buci bombardovanja, prijetnji i geopolitičkih obračuna. Evropa je, barem djelimično, rekla ne. Nije riječ o otvorenom sukobu sa Washingtonom. Ali prvi put nakon dugo vremena, nekoliko ključnih evropskih lidera javno je dovelo u pitanje nešto što je donedavno bilo […]
Godinama se ideja o evropskoj vojsci pojavljivala kao politička fantazija — ambiciozna, ali nerealna. NATO je bio garant sigurnosti, a američki vojni kišobran djelovao je neupitno. Danas se ta pretpostavka polako mijenja. Ne kroz dramatične deklaracije, nego kroz niz tehničkih odluka, budžetskih planova i institucionalnih koraka koji zajedno sugeriraju nešto mnogo veće: Evropska unija možda […]
Decenijama je sigurnosna formula Evrope bila jednostavna:Amerika garantuje vojnu zaštitu, a Evropa gradi ekonomiju. Ta ravnoteža danas se ubrzano mijenja. Poruke koje dolaze iz Washingtona posljednjih godina — posebno tokom nove Trumpove ere — jasno sugerišu jednu stvar: Sjedinjene Države više ne žele nositi glavni teret evropske sigurnosti. Fokus američke strategije sve više se pomjera […]
Godinama su američke administracije, bez obzira na političku boju, ponavljale istu poruku Evropi: Trošite više na odbranu.Prestanite se oslanjati na Washington.Preuzmite dio sigurnosnog tereta. Danas, čini se, Evropa to konačno radi. Ali rezultat možda nije ono što je američka politika očekivala. Evropa koja sluša — ali i zaključuje Na Minhenskoj sigurnosnoj konferenciji evropski lideri govorili […]
Pad povjerenja u SAD među ključnim NATO saveznicima nije samo transatlantska tema.Balkan je historijski prostor gdje se velike sile testiraju — tiho, ali kontinuirano. Ako Kanada, Njemačka i Francuska javno sumnjaju u pouzdanost Washingtona, Balkan to osjeti indirektno. Balkan kao periferni, ali osjetljiv prsten Zapadni Balkan nikada nije bio primarni geopolitički front.Ali jeste: Stabilnost Balkana […]
Ako povjerenje u američku pouzdanost slabi, Evropa ima samo dvije opcije: Pojačati oslanjanje na NATO uz nadu da će Washington ostati dosljedan. Ubrzati sopstvenu vojnu integraciju. U praksi — već se dešava druga opcija. Šta se već promijenilo (tiho) EU je posljednjih godina: To nije simbolika.To je industrijska i strateška promjena. NATO ostaje, ali više […]
Šta EU ne traži Šta EU realno traži (a gdje BiH zapinje) EU traži sistem u kojem: To su stvari koje u BiH danas često “pucaju” baš na liniji država–entiteti–kantoni. Šta bi se moralo mijenjati (praktično, ne ideološki) “Jedan glas” u EU procesu EU pregovori i obaveze traže da BiH: Ako svaka razina vlasti ima […]