Hronika budnih
Crna smrt — jedna od najsmrtonosnijih pandemija u ljudskoj historiji, za koju se procjenjuje da je usmrtila do polovine stanovništva Evrope — možda je pokrenuta vulkanskom erupcijom, sugeriše nova studija. Proučavajući godove drveća širom Evrope kako bi bolje razumjeli klimu 14. stoljeća, provjeravajući podatke usporedbom s uzorcima ledenih jezgri s Antarktika i Grenlanda, te analizirajući […]
Na prvi pogled izgleda očigledno: vrijeme ide naprijed.Ustaneš, dan prođe, starimo, stvari propadaju, sjećanja se gomilaju u jednom smjeru. Ali tu postoji jedno duboko, gotovo šokantno pitanje: Zašto vrijeme teče?Zašto ne ide unazad?Zašto uopšte ima smjer? Ovo pitanje nije filozofsko — to je najtvrđa fizika.A odgovor vodi do nečega što je istovremeno elegantno, zastrašujuće i […]
Torinsko platno, laneni pokrov za koji se tvrdi da je obavijao tijelo Isusa iz Nazareta nakon raspeća, jedno je od najkontroverznijih i najdugotrajnijih religijskih artefakata u historiji. Za jedne je to sveta relikvija, materijalni dokaz Hristove smrti i uskrsnuća. Za druge je, u najboljem slučaju, srednjovjekovna falsifikacija, a u najgorem — briljantan i nerazjašnjen artefakt […]
Kada je grčki historičar Herodot posjetio Egipat oko 450. godine prije nove ere, divio se izvanrednom prirodnom bogatstvu zemlje, slavno pišući: “Egipat je dar Nila.” Njegove riječi nisu mogle biti tačnije. Gradovi i naselja su cvjetali duž obala ove velike rijeke koja protiče kroz plodnu dolinu. Bez voda Nila koje daju život, Egipat ne bi […]
Biolozi su opisali novo otkriće koje bi moglo predstavljati potpuno novu granu na stablu života, a organizam se godinama skrivao izravno pred njihovim očima. Sićušni mikroorganizam, nazvan Solarion arienae, otkriven je u kulturi morskih trepetljikaša prikupljenih u hrvatskim vodama još 2011. godine. Otkriven je tek nakon što su trepetljikaši u laboratoriju iznenada uginuli, piše Science […]
Nedostižna ‘vampirska lignja iz pakla’ (Vampyroteuthis infernalis) upravo je dala najveći genom glavonožaca ikada sekvenciran, čudovišni genom koji broji više od 11 milijardi baznih parova – više nego dvostruko veći od najvećih genoma lignji. Skrivena u njenoj mješavini A, T, G i C bila je duboka evolucijska priča. Uprkos tome što nije prava lignja, Vampyroteuthis […]
Istraživač Robert Sarmast predstavio je mape podvodnog terena poboljšane umjetnom inteligencijom (AI) koje pokazuju ono što on opisuje kao visoko geometrijsku strukturu pola kilometra ispod mora na Latakia Ridgeu, između Kipra i Sirije, na događaju održanom na Univerzitetu na Kipru 26. novembra. Prezentacija je označila Sarmastov povratak na Kipar skoro 20 godina nakon dvije ekspedicije […]
Godina je 72. prije nove ere, a Rimska Republika je već kupila jednosmjernu kartu prema Carstvu. Mediteranska sila u stalnom rastu upletena je u još jedan sukob, a rimski osvajač Lucius Lucinius Lucullus unajmio je niz brodova za prevoz bogatstva kući iz novopljačkanih regija. Iako većina brodova na kraju stiže do svog odredišta u luci […]
Između 750. i 900. godine nove ere, stanovništvo nizina Maja u Centralnoj Americi doživjelo je veliki demografski i politički pad koji se, prema naučnoj literaturi, poklopio s ponovljenim epizodama intenzivne suše. Decenijama su naučnici vjerovali da je kolaps civilizacije Maja uzrokovan tadašnjom klimatskom krizom. Međutim, analiza uzoraka sedimenata starih 3.300 godina djelomično osporava ovo široko […]
Astronomi su otkrili tragove haotične prošlosti jednog crvenog diva detektujući suptilne zvjezdane vibracije koje nagovještavaju davni sudar i neočekivano brzu rotaciju. Astronomi s Instituta za astronomiju Univerziteta Hawaiʻi (IfA) sastavili su turbulentnu historiju udaljenog crvenog diva proučavajući ritmove skrivene u njegovoj svjetlosti. Blagi pomaci u sjaju zvijezde ukazuju na to da se u prošlosti možda […]