Hronika budnih
Na Arktiku se ne topi samo led; topi se i vrijeme. Pod beskrajnim, smrznutim prostranstvima Sibira i Aljaske leži permafrost – tlo koje je neprekidno zamrznuto desetinama, pa i stotinama hiljada godina. Taj vječiti led nije samo geološki fenomen; on je najveća, najopasnija vremenska kapsula na Zemlji, savršeno očuvan arhiv drevnog života. Posljednjih godina, naučnici […]
Nobelova nagrada za fiziku dodijeljena je Johnu Clarkeu, Michelu H. Devoretu i Johnu M. Martinisu za njihov rad na kvantnoj mehanici, čime su utrli put novoj generaciji izuzetno moćnih kompjutera. “Ne postoji napredna tehnologija koja se danas koristi, a da se ne oslanja na kvantnu mehaniku, uključujući mobilne telefone, kamere… i optičke kablove,” saopštio je […]
Prije nego što su podmorske kamere postale uobičajena stvar, a ekološka svijest globalna, postojao je jedan čovjek čija nas je radoznalost natjerala da spustimo pogled ispod površine. Jacques-Yves Cousteau (1910–1997) nije bio samo pomorski istraživač; on je bio vizionar, pronalazač, filmaš i najvažniji ambasador okeana u 20. vijeku. Kroz svoj prepoznatljivi crveni kapu i objektiv […]
Potraga za nepoznatom planetom u našem Sunčevom sistemu inspiriše astronome više od jednog vijeka. Sada, nedavna studija sugerira potencijalnog novog kandidata, kojeg su autori nazvali Planeta Y. Ova planeta nije direktno detektovana, već je samo zaključena na osnovu nagnutih orbita nekih udaljenih objekata u Kuiperovom pojasu – velikom prstenu ledenih tijela izvan Neptunove orbite. Nešto, […]
Analog crne rupe mogao bi da nam otkrije fundamentalne istine o nedokučivom zračenju koje teoretski emituje prava, kosmička anomalija. Koristeći lanac atoma u jednom redu za simulaciju Horizonta događaja crne rupe, tim fizičara je 2022. godine posmatrao ekvivalent onoga što nazivamo Hawkingovo zračenje – čestice rođene iz poremećaja u kvantnim fluktuacijama koje izaziva prekid u […]
U nepreglednim dubinama našeg Sunčevog sistema, daleko izvan orbite Neptuna, na više od 50 astronomskih jedinica udaljenosti od Sunca, krije se Makemake. Ovaj fascinantni patuljasti planet, ledeni stanovnik Kuiperovog pojasa, sa prečnikom od impresivnih 1.430 kilometara, predstavlja jedan od najvećih i najsjajnijih svjetova koji leže izvan dometa našeg sunca. Njegova ekstremna udaljenost sugeriše da bi […]
Neplodnost je problem koji pogađa milione ljudi širom svijeta – često uzrokovan problemima sa jajnom ćelijom. Sada su naučnici napravili ogroman korak ka tome da pomognu mnogim ženama da dobiju vlastitu genetsku djecu. Eksperti sa Oregon Health & Science University su po prvi put stvorili oplodiva jajašca iz ljudskih kožnih ćelija. Iako su potrebna daljnja […]
U panteonu naučnih velikana, ime Nikole Tesle blista posebnim, pomalo eteričnim sjajem. Ne samo da je bio neupitni genije čiji su izumi oblikovali moderni svijet, već je i sam njegov život bio obavijen velom misterije, izgubljenih patenata i teorija koje i danas, više od osam decenija nakon njegove smrti, podstiču maštu i rasprave. Tesla nije […]
Prije otprilike 3.000 godina, u škotskom selu Rosemarkie, bogati mještanin je zakopao ukrašene bronzane narukvice. Niko ih nikada nije došao preuzeti. Nedavno, prije početka projekta stambene izgradnje, ekipe su na tom drevnom nalazištu otkrile dokaze o višestoljetnoj okupaciji. Iako su prilično makabrični kremirani ostaci čovjeka zajedno sa falangom kosti smeđeg medvjeda i fragmentom glave sjekire […]