Hronika budnih
Godine 2019., profesionalni poker igrač Rich Alati prihvatio je opkladu od 100.000 dolara da će provesti 30 dana u potpunoj tami i izolaciji, bez ikakvog ljudskog kontakta, telefona ili svjetla. Iako ovo zvuči kao pasivan rekord, on je zapravo demonstracija šta se dešava sa ljudskim procesorom (mozgom) kada mu isključimo “input” podataka. Činjenica: Vizuelne halucinacije […]
Roy Sullivan, čuvar nacionalnog parka Shenandoah u Virginiji, drži rekord koji niko pri zdravoj pameti ne želi da obori: preživio je direktan udar groma čak 7 puta. Matematička nemogućnost Vjerovatnoća da vas grom pogodi jednom tokom života je otprilike 1 u 15.000. Vjerovatnoća da vas pogodi sedam puta je toliko astronomska da bi je većina […]
U historiji postoje ratovi o kojima se uči svaka lekcija.A onda postoje oni toliko veliki i brutalni da ih Zapad jedva i spominje — jer se nisu desili u Evropi. Jedan od njih je Taiping ustanak u Kini.Broj mrtvih: 20 do 30 miliona ljudi.Više nego u Prvom svjetskom ratu.Gotovo niko ne zna za njega. Ko […]
Ako se prezivaš Hodžić, Petrović, Hadžić, Marković ili Ilić, tvoje prezime u sebi nosi jednu vrlo staru i vrlo jednostavnu logiku. 1. -ić znači: “sin od” (umanjeno, ali porijeklom snažno) Sufiks -ić je slavenski patronimički nastavak. U osnovi znači: “potomak”, “sin”, “mali od” Primjeri: U starim zajednicama nije bilo “prezimena” u današnjem smislu. Ljudi su […]
Tuzla se gleda odozgo: trgovi, zgrade, parkovi, kafići, ljudi.Ali Tuzla se ne razumije odozgo. Prava mapa grada nalazi se ispod. Ispod Tuzle: Mreža koju niko ne crta Ispod Tuzle postoji razgranata mreža starih rudnika, okana i tunela nastalih decenijama, čak stoljećima eksploatacije soli i uglja. Dio te mreže: Ne zato što je neko skrivao istinu, […]
Dana 26. septembra 1983., svijet je bio udaljen nekoliko minuta od nuklearnog uništenja – i niko to nije znao. Nije bilo televizijskih prijenosa, uzbuna, niti govora političara. Sve se odvijalo u tišini jedne sovjetske vojne baze. Glavni akter nije bio predsjednik, general ili ministar. Bio je to potpukovnik Stanislav Petrov. Noć kada su sateliti “vidjeli” […]
U jednom kutku Brooklyna, New York, stoji federalni zatvor koji nikada u životu ne bi zaslužio reklamu – i ipak nikada nije bio popularniji.Metropolitan Detention Center (MDC) u Brooklynu spojio je u svoje ćelije likove koji zvuče kao da su iz filmske serije, kriminalističkog romana i političke satire – sve u jednom. A sada kad […]
Kada kažemo da je “2025. godina”, govorimo iz perspektive jednog sistema koji se podrazumijeva kao univerzalan. Međutim, stvarnost je daleko složenija. Iako gregorijanski kalendar danas služi kao globalni administrativni standard, on nije jedini način na koji čovječanstvo mjeri vrijeme. U istoj godini, na istoj planeti, ljudi žive u sasvim različitim „godinama“ — zavisno od kulture, […]
Nijedno carstvo u historiji nije palo zato što je neko bio „prejak“.Pala su zato što su iznutra oslabila, a tek onda naišla na udar izvana. Neprijatelji su uvijek dolazili na kraju.Propadanje je počinjalo mnogo ranije. Prva faza: gubitak stvarnosti U svakoj imperiji dođe trenutak kada elita prestane vidjeti svijet kakav jeste, i počne vjerovati svijetu […]
Ako internet i dalje zamišljate kao prostor kojim dominiraju SAD i Evropa, podaci vas demantuju bez imalo emocije. Internet je odavno prestao biti zapadni projekat koji se „širi“ na ostatak svijeta. On je danas demografski, kulturno i politički fenomen Globalnog juga. Brojevi su neumoljivi. Gdje su korisnici – tu je moć Prema podacima Datareportala (2025), […]