Tekst The Guardiana o Perućici i medvjedima u Bosni na prvi pogled djeluje kao fascinantna priča o jednoj od posljednjih evropskih prašuma.
I zaista — Perućica jeste nešto posebno.
Jedna od posljednjih pravih prašuma Evrope.
Mjesto gdje još žive:
- vukovi
- risovi
- divokoze
- i smeđi medvjedi
Šuma stara hiljadama godina koja je preživjela ledeno doba i modernu civilizaciju.
Ali postoji dio cijele priče koji mnogima izaziva gorčinu.
Jer paralelno s pričama o zaštiti prirode, Balkan i dalje ima snažnu kulturu “trofejnog lova” na velike životinje.
I upravo tu nastaje moralni problem.
Ubijanje iz gladi i ubijanje iz zabave nisu ista stvar
Ljudi su hiljadama godina lovili radi opstanka.
To je bila biologija.
Ali moderna civilizacija je nešto drugo.
Kada bogati turisti ili lokalni “lovci” odlaze ubijati:
- medvjede
- vukove
- ili druge velike životinje
samo zbog:
- adrenalina
- fotografije
- trofeja
- ili ega,
mnogi to više ne vide kao tradiciju.
Nego kao brutalnu industriju zabave.
Posebno je apsurdno kada se to dešava u posljednjim divljim područjima Evrope
Perućica i Sutjeska nacionalni park predstavljaju rijedak ostatak kontinenta koji nije potpuno “sterilizovan”.
Tu priroda još uvijek funkcioniše po vlastitim pravilima.
I upravo zato ideja da čovjek dolazi u takav prostor kako bi iz hobija ubijao najveće životinje djeluje duboko pogrešno mnogim ljudima.
Medvjed nije negativac iz horor filma
Često se veliki predatori predstavljaju kao prijetnja koju treba kontrolisati.
Ali stvarnost je mnogo kompleksnija.
Smeđi medvjedi:
- izuzetno rijetko napadaju ljude
- inteligentni su
- imaju kompleksno ponašanje
- i ključni su za ekosistem
U mnogim dijelovima Evrope populacije su skoro istrijebljene upravo zbog stoljeća lova.
Balkan ima problem romantizacije lova
I to je tema o kojoj se rijetko otvoreno govori.
Kod dijela društva lov na velike životinje i dalje se predstavlja kao:
- simbol muškosti
- prestiža
- “snage”
- ili tradicije
Ali mlađe generacije sve češće postavljaju pitanje:
Zašto bi ubijanje inteligentnog živog bića bilo hobi?
Najveći paradoks? Ljudi putuju hiljadama kilometara da vide divlju prirodu — a onda pucaju u nju
To je vjerovatno najapsurdniji dio cijele priče.
Perućica je dragocjena upravo zato što još nije potpuno podređena čovjeku.
Zato što tamo:
- medvjed nije eksponat
- vuk nije atrakcija
- a šuma nije luna park
Nego živi sistem star hiljadama godina.
Bosna i Hercegovina ima nešto što je Evropa gotovo izgubila
Pravu divljinu.
I možda je najveće pitanje budućnosti:
hoće li Balkan to sačuvati…
…ili će i posljednje prašume završiti kao kulisa za turizam, beton i trofejni lov.
