Kada su rane devedesete prebrisale blještavilo pop-muzike i sistem preplavile mračnim grunge rifovima iz Seattlea, na britanskoj sceni pojavio se entitet koji je ponudio potpuno drugačiju frekvenciju.
Spojili su organski acid-jazz, čisti funk sedamdesetih, ekološku svijest i vizuelnu estetiku koja je izgledala kao da je pala sa druge planete. Ime tog sistema je Jamiroquai, a na njegovom čelu stajao je neponovljivi vizionar sa kolekcijom bizarnih šešira – Jay Kay.
Ime nastalo iz plemenskog koda
Da bi se razumio identitet benda, potrebno je dešifrovati samo ime. Jamiroquai je kôd nastao spajanjem dvije riječi: muzičkog termina “jam” (džemovanje, slobodna svirka) i imena “Iroquois” (Irokezi), autohtonog indijanskog plemena iz Sjeverne Amerike.
Jay Kay je bio duboko fasciniran njihovom filozofijom suživota sa prirodom, što je pretočio u rane albume poput “Emergency on Planet Earth” iz 1993. godine. Dok su drugi pjevali o tinejdžerskom buntu, Jamiroquai je preko zaraznih bas dionica upozoravao na klimatske promjene i ekološki krah planete.
Virtual Insanity: Spot koji je hakovao gravitaciju
Preretretni trenutak i globalna eksplozija u memoriji MTV servera desila se 1996. godine sa albumom “Travelling Without Moving” i singlom “Virtual Insanity”. Spot za ovu pjesmu postao je vizuelno remek-djelo devedesetih. Jay Kay u prevelikom krznenom šeširu pleše u sivoj, minimalističkoj sobi dok se kauči i pod kreću u naizgled nemogućim pravcima.
Bez CGI efekata, koristeći samo čistu mehaniku – pokretne zidove koje su radnici gurali iza kamere – spot je stvorio iluziju hakovanja gravitacije, osvojivši četiri MTV nagrade i cementirajući bend u stratosferu pop-kulture.
Svemirski kauboj
Iako je bend stalno mijenjao postavu (pri čemu je ključni dio originalne zvučne arhitekture bio basista Stuart Zender), konstanta je ostao Jay Kay – čovjek nevjerovatnih vokalnih sposobnosti koje su mnogi u početku miješali sa Steviejem Wonderom.
Pored muzike i ekstravagantnih, često ručno rađenih šešira koji su pulsirali u ritmu muzike, Jay Kay je postao poznat i po svojoj opsesiji prema skupom hardveru – kolekciji ekstremno brzih sportskih automobila (Ferrari, Lamborghini, Porsche). Taj kontrast između ekoloških poruka i zvuka motora V12 postao je prepoznatljivi paradoks njegove ličnosti.
Nasljeđe koje i dalje pleše
Sa više od 26 miliona prodatih albuma, Guinnessovim rekordom za najprodavaniji funk album u istoriji (“Travelling Without Moving”) i hitovima poput “Cosmic Girl”, “Canned Heat” i “Deeper Underground”, Jamiroquai je dokazao da se kvalitetan analogna groove može zadržati u vrhu industrije.
Pokazali su nam da muzika može biti istovremeno pametna, tehnički savršena i nevjerovatno plesna. Kada se danas pokrene njihov kôd, shvatite da taj svemirski kauboj i dalje drži lekciju o tome kako se pravi čisti, beskompromisni funk.
