Kada razmišljamo o arheološkim misterijama koje vijekovima intrigiraju naučnu zajednicu i golicaju maštu javnosti, Stonehenge neizbježno zauzima poziciju primarnog istorijskog monolita.
Praktično je nemoguće prebrojati koliko je naučnih studija i analiza napisano o ovom lokalitetu, s obzirom na to da je riječ o jednom od najintenzivnije istraživanih arheoloških nalazišta na čitavoj planeti.
Međutim, najnovija studija je konačno donijela spektakularan preokret i riješila zagonetku koja je decenijama mučila stručnjake, otkrivši epsko putovanje koje je prošao takozvani Oltarni kamen (Altar Stone) – masivni blok od šest tona pješčara koji se nalazi u samom centru ovog praistorijskog kruga.
Tri vijeka rasprava o svrsi kosmičkog mehanizma
Istraživači i arheolozi su proveli više od 300 godina debatujući i lomeći koplja oko tačne svrhe i funkcije ove monumentalne kamene arhitekture.
Kroz vijekove su predlagane različite teorije koje su pokušavale dešifrovati bazični kôd Stonehengea.
Među najpopularnijim i najzastupljenijim naučnim hipotezama izdvajaju se one da je ovaj kompleks služio kao veliko krematorijumsko groblje, zatim kao sveti ceremonijalni hram za drevne rituale, ili pak kao precizan astronomski kalendar koji je pratio kretanje sunca i smjenu godišnjih doba.
Oltarni kamen: Monolit koji ruši dosadašnje teorije
Ono što najnovije geohemijsko istraživanje donosi jeste potpuni update naše baze podataka o porijeklu materijala.
Dok se za većinu manjih plavih kamena (bluestones) odranije znalo da potiču iz obližnjeg Velsa, analiza Oltarnog kamena otkrila je šokantne podatke.
Sastav ovog bloka od šest tona pješčara uopšte se ne poklapa sa velškim stijenama, već istraživanja ukazuju na to da je ovaj masivni monolit transportovan sa krajnjeg sjevera Škotske, sa udaljenosti od preko 700 do 1.000 kilometara.
To znači da su praistorijski ljudi, hiljadama godina prije moderne tehnologije i puteva, organizovali epsku logističku operaciju transporta ovog kolosa preko kopna ili mora, što iz temelja mijenja naše razumijevanje društvene organizacije, pomorskih ruta i tehnoloških mogućnosti drevnih civilizacija Britanskog ostrva.
